KIEDYŚ – HISTORIA ZESPOŁU
Zespół Tańca Ludowego „Pogórzanie” powstał w 1973 roku, z inicjatywy młodzieży skupionej w Związku Młodzieży Wiejskiej w Głowience, która przygotowywała się do święta plonów – dożynek, w których organizację włączyła się przewodnicząca Koła Gospodyń Wiejskich Adela Kolanko, późniejsza wieloletnia kierowniczka zespołu. Wniosek młodzieży o założenie zespołu zaakceptował Naczelnik Gminy w Miejscu Piastowym. Pani Adela Kolanko zajęła się sprawami organizacyjnymi wspólnie z Elżbietą Buczek /obecnie Meyer/ i Andrzejem Zajdlem – przedstawicielami Zarządu Koła. Do pracy w zespole zgłosiło się ponad 70 chłopców i dziewcząt z Głowienki i okolicznych wiosek. Funkcję choreografa objął wyżej wymieniony Zbigniew Więcek, były członek Zespołu Pieśni i Tańca UMCS w Lublinie. Akompaniatorem zespołu został absolwent Szkoły Muzycznej w Krośnie Stanisław Zajdel. Inauguracyjna próba zespołu odbyła się w dniu 17 października 1973 roku. Pod koniec 1973 r. w urzędach w Krośnie i w Miejscu Piastowym zespół został zgłoszony pod nazwą „POGÓRZANIE”. Od momentu rejestracji, zespół rozpoczął działalność artystyczną, z utworzoną kapelą składającą się z pięciu muzykantów – wszystkich z Głowienki – trzech skrzypków, klarnecisty, i kontrabasisty. Kierownikiem kapeli został wspaniały skrzypek Andrzej Donica. Stroje krośnieńskie wypożyczył Powiatowy Dom Kultury w Krośnie. Kapela natomiast otrzymała stroje od Państwowego Ośrodka Maszynowego z Miejsca Piastowego. Próby odbywały się w Domu Ludowym w Głowience i trwają tam do chwili obecnej. Pierwszy koncert zespołu odbył się w styczniu 1974 roku na zabawie karnawałowej w Głowience. W listopadzie 1977 roku zakończył współpracę z zespołem Zbigniew Więcek, dotychczasowy kierownik artystyczny i choreograf, wówczas tę funkcję powierzono w 1978 r. Andrzejowi Zajdlowi, absolwentowi Studium Kulturalno-Oświatowego i Bibliotekarskiego w Krośnie. Program artystyczny zakładał naukę tańców ludowych różnych regionów polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionu krośnieńskiego, oraz przygotowanie widowisk obrzędowych. W trakcie swojej ponad 50. letniej działalności zespół zrealizował program w postaci tańców krośnieńskich, rzeszowskich, lubelskich, kaszubskich, oraz tańców narodowych: poloneza, krakowiaka, kujawiaka i oberka. Miał również w swoim repertuarze tańce słowackie, oraz dwa widowiska obrzędowe opracowane według własnego scenariusza tj: ”Młockę” i zwyczaje Świąt Bożego Narodzenia pod nazwa „Wigilia”. Widowiska te były prezentowane na przeglądach, obydwa wyróżnione i nagrodzone.
Zespół Tańca Ludowego „Pogórzanie”, w początkowym okres swej działalności był związany ze Związkiem Młodzieży Wiejskiej „Wici”. W roku 1978 patronat nad zespołem objął Wojewódzki Związek Kółek Rolniczych
w Jaśle, a od roku 1983 Wojewódzki Dom Kultury w Krośnie, który do współpracy z zespołem skierował kapelę „Swaty”, działającą przy Towarzystwie Miłośników Muzyki i Folkloru w Krośnie. W styczniu 1984 roku powstają nowe grupy – dziecięce, które ćwiczą do chwili obecnej, a najwytrwalsi zasilają szeregi podstawowego składu. Od roku 1994 zespół Pogórzanie działa przy Gminnym Ośrodku Kultury w Miejscu Piastowym, a od 2021 roku przy Gminnym Centrum Kultury i Biblioteki w Miejscu Piastowym, które powstało z połączenia Gminnego Ośrodka Kultury i Gminnej Biblioteki Publicznej w Miejscu Piastowym.
W ciągu 50. lat działalności przez zespół przewinęło się ponad 1100 tancerzy, koncertował ponad 1800 razy zarówno w kraju, jak i za granicą, wyjeżdżając 25 razy prezentował folklor i tradycję narodową, 73 koncerty zagraniczne najlepiej świadczą o roli, jaką odegrał nasz zespół w promocji przede wszystkim własnego regionu krośnieńskiego i Podkarpacia. Zespół gościł m.in. w Holandii (1983,84,87) Szwecji (1997) Francji (1988, 1992, 2001) ZSRR (1979), Czechosłowacja( 1984,87,89,91) Włochy (2001), oraz wielokrotnie w Słowacji, Węgrzech i Ukrainie.
Do najważniejszych koncertów w kraju należą: Centralne Święto Młodości – Konin, Kruszwica, Dożynki Centralne – Poznań, Koszalin, Płock, Leszno, Ogólnopolski Festiwal Folklorystyczny – Płock, Tydzień Kultury Beskidzkiej – Szczyrk, Wisła, Maków Podhalański, Żywiec, Międzynarodowy Festiwal Folkloru „Dni Kultury Kaszubskiej” – Chojnice. Zespół koncertował również w Warszawie, Krakowie, Skawinie, Łodzi, Zamościu i wielu innych miastach na zaproszenie władz samorządowych, organizacji pozarządowych, instytucji kultury. Zespół koncertował również w Warszawie, Krakowie, Skawinie, Łodzi, Zamościu i wielu innych miastach na zaproszenie władz samorządowych, organizacji pozarządowych, instytucji kultury.
ODZNACZENIA I NAGRODY
Do najważniejszych nagród, jakie zespół zdobył w 50. letniej działalności należą:
- Wojewódzkie Konfrontacje Amatorskich Zespołów Tanecznych – PRZEMYŚL
- Powiatowe Eliminacje Zespołów Artystycznych – MIEJSCE PIASTOWE.
- Przegląd Amatorskich Zespołów Artystycznych – JEDLICZE
- Przegląd Amatorskich Zespołów Artystycznych Gminy Miejsce Piastowe – MIEJSCE PIASTOWE
- XII Ogólnopolski Festiwal Folkloru i Sztuki Ludowej – PŁOCK
- II Ogólnopolski Przegląd Dorobku Kulturalnego Wsi – PRZYTOCZNA, Gorzów Wlkp. (wyróżnienie).
- Centralny Przegląd Amatorskich Zespołów Artystycznych – ZABRZE (I miejsce w kategorii tańców ludowych).
- I Wojewódzki Przegląd Twórców Kulturalnej Wsi – KROSNO ( nagroda).
- Konkurs pod nazwą Ludowe Obrzędy i Zwyczaje Związane z Pracą” – RZESZÓW ( wyróżnienie za widowisko „Młocka”).
- Krośnieńskie Prezentacje Artystyczne „KroPA ” – KROSNO
- Konkurs na tańce narodowe pod nazwą „Polonez ” – ŁAŃCUT (I miejsce za „Krakowiaka”).
- Krośnieńskie Prezentacje Artystyczne „KroPA „
- Przegląd Zespołów Obrzędowych – RYMANÓW ( wyróżnienie i nagroda za widowisko „ Wigilia”).
- Góralskie Spotkania pod Jaworzyną – KRYNICA.
- Międzynarodowy Festiwal Ziem Górskich – ZAKOPANE (wyróżnienie ,, Zloty Liść Jesieni Tatrzańskiej”).
- Krośnieńskie Prezentacje Artystyczne „KroPA”
- Przegląd Zespołów Pieśni i Tańca – KROSNO (nagroda).
- Międzynarodowy Festiwal Pokoju i Przyjaźni – KOSZYCE (nagroda 1989,2002,2004)
- Ogólnopolski Przegląd Zespołów Folklorystycznych Lubartów II miejsce
- Wojewódzki Przegląd Zespołów Ludowych – wyróżnienie.
Zespół otrzymał także:
- Za 10. letnią działalność Odznakę ”Za Zasługi dla Województwa Krośnieńskiego„
- Dyplom uznania oraz nagrodę pieniężną Ministra Kultury i Sztuki
- Nagrodę Krajowego Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”
- Medal „Zasłużony dla Kultury Polskiej”
- Nagrodę Starosty krośnieńskiego za zasługi w upowszechnianiu kultury ludowej.
TERAZ
Pogórzanie przeszli także pozytywną weryfikację do Polskiej Sekcji CIOFF (Conseil International des Organisations de Festivals de Folklore et d’Art Traditionnels – Międzynarodowa Rada Stowarzyszeń Folklorystycznych, Festiwali i Sztuki Ludowej). W roku 2023 Pogórzanie hucznie obchodzili jubileusz 50. lecia działalności artystycznej, z tej też okazji w hali sportowej w Głowience zorganizowany został koncert prezentujący cały dotychczasowy dorobek twórczy zespołu. Prezentowały się wszystkie grupy taneczne: od najmłodszych, aż po seniorów (byłych członków Pogórzan tworzących zespół w latach 70. i 80.). Na scenie w ponad dwugodzinnym spektaklu, prezentowało się 120 tancerzy, a kilkusetosobowa widownia nagradzała ich popisy owacjami, także na stojąco i wielokrotnie. Reżyserem tego wydarzenia była niezastąpiona w tej roli Małgorzata Machnik.
W swym repertuarze chwili obecnej zespół posiada tańce narodowe: krakowiaka, poloneza, kujawiaka oberka, tańce różnych regionów polski: rzeszowskie, lubelskie, kaszubskie, oryginalną we własnym opracowaniu suitę tańców krośnieńskich, również suitę tańców chłopskich. Choreografem zespołu jest, Małgorzata Machnik, oraz Angelika Strączek. Obecnie do zespołu należy ponad 80 osób. Zajęcia prowadzone są w czterech grupach wiekowych: I grupa – skład podstawowy (dorośli), II grupa – młodzieżowa (14–17 lat), III grupa – średnia (10–13 lat), IV grupa – młodsza (6–9 lat).
