Rodzina Wdowiarzów - właścicieli domu, który dziś jest Zagrodą

Rodzina Wdowiarzów

Maria i Jan Wdowiarz mieli czwórkę dzieci - Zdzisława (ur. w 1927 r.), Tadeusza (ur. w 1929 r.), Zygmunta (ur. w 1933 r.) oraz Annę (ur. w 1944 r.). Maria dość szybko straciła męża i wiele lat życia spędziła samotnie. Mimo tego, była bardzo gościnna, częstowała amoniaczkami, gruszkami, winogronem, jabłkami. Wielu mieszkańców Rogów wspomina ją ciepło do dziś. Ania - najmłodsze dziecko Marii i Jana i późniejsza właścicielka domu, kiedy była już dorosła, wyjechała do USA i właśnie wtedy nadarzyła się okazja do sprzedaży domu. Chłopcy nie uciekli daleko - mieszkali w Rogach, w domach, które stały na rodzinnej ziemi. Dziś żyje tylko Anna, ma obecnie 82 lata, regularnie odwiedza swój dom rodzinny i sentymentalnie wspomina dzieciństwo oraz młodość. Na fotografii stoją synowie: Zygmunt, Zdzisław i Tadeusz. Siedzą Maria i Jan, pomiędzy nimi Ania.

Zakup domu, remont i wielkie otwarcie

Prywatny dom został zakupiony przez Gminę Miejsce Piastowe oraz Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi w 2010 roku. Drewniany dom na ceglanej podmurówce zbudowany został w roku 1929. Wiosną następnego roku rozpoczął się remont połączony z konserwacją. Najpierw wykonano prace dachowe, wymieniając niektóre belki więźby. Solidna przedwojenna dachówka – wcześniej wyczyszczona i pokryta szkliwem – została przełożona i uzupełniona. Konieczna była wymiana części podmurówki oraz flekowanie ścian, naprawienie podłóg i drzwi, nowa stolarka oraz malowanie budynku. Dobudowana została także murowana weranda, będąca „kropką nad i” oraz swego rodzaju dekoracją domu. Jej wnętrze przypominać miało dworską oranżerię pełną kolorowych kwiatów. Przed wejściem założony został przydomowy ogródek kwiatowo-ziołowy otoczony tradycyjnym drewnianym płotem 🌻🌼🌸🌺

Prace zmobilizowały wszystkich mieszkańców, nie tylko członków Stowarzyszenia Miłośników Wsi Rogi. Wielu z nich wzięło w nich udział w charakterze wolontariuszy. Inni przekazywali nieodpłatnie nowe i stare materiały budowlane takie jak dachówki, gąsiory dachowe, cegły, pustaki, belki, krokwie, deski i farby. Gospodynie chętnie dzieliły się sadzonkami kwiatów, ziół i krzewów ozdobnych otaczających działkę.

Ponad rok trwało odtwarzanie dawnego wnętrza, czyli meblowanie domu. Mieszkańcy Rogów oraz innych okolicznych wsi przynosili stare przedmioty, które pozostały po rodzinie. Ich pochodzenie sięga czasów dziadów i pradziadów. Były to „dary serca”. Z każdym wiąże się czyjaś osobista historia. Żadne z wiszących na ścianie zdjęć rodzinnych nie jest anonimowe. Przedstawiają konkretnych ludzi, którzy w większości już odeszli. Wraz z zabytkami przetrwały również wspomnienia, podania i legendy, zwyczaje i obrzędy – niematerialna warstwa dziedzictwa ✨
Każdy ofiarodawca przyniósł cząstkę swojego życia. Chciał, aby pamiętano o jego rodzicach, dziadkach, pradziadach. Patrzymy na ich wizerunki i na wytworzone przez nich przedmioty. To one składają się na aurę tego miejsca. To nie tylko dom, jego dusza i historia. To także sceneria otoczenia, kapliczki, zapach ziół i kwiatów, śpiew ptaków, skrzypienie wiadra z wodą wyciąganego ze studni. Po roku starań Zagroda w Rogach udostępniona została zwiedzającym. To tak jakby mieszkańcy wsi odkryli przed nami swoje dawne życie.

5 sierpnia 2012 roku Zagroda Etnograficzna w Rogach została oficjalnie otwarta 🎉🥳 Uroczystości rozpoczęli ówcześni: Prezes Stowarzyszenia Miłośników Wsi Rogi – Pan Tadeusz Majchrowicz, Wójt Gminy Miejsce Piastowe – Pan Marek Klara oraz Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Miejscu Piastowym – Pan Janusz Węgrzyn. Przecięcie powroza oznaczało jedno – historia tego miejsca pisze się na nowo! Licznie przybyli goście mogli pozwiedzać, posmakować (dosłownie!) Zagrody i po prostu miło spędzić czas. Cały ten dzień obfitował w moc atrakcji – odbyły się warsztaty rękodzieła ludowego, gry, zabawy, koncerty ludowych kapel, występ kabaretu. To wszystko w otoczeniu pysznego swojskiego jedzenia, kramów z watą i wspaniałej zabawy 💃🎹🎷🎸🎺

W późniejszym czasie na działce z tyłu domu znalazło się miejsce na kuźnię, w której króluje ogromny miech (z głową w kształcie smoka) do utrzymywania ognia w piecu, a także kowadło, młotki i wszystko to, czego trzeba kowalowi do pracy. Drugim budyneczkiem jest wiatrak z metalowymi łopatkami oraz podwójnym mechanizmem do poruszania ogromnych kamieni młyńskich. W czasie dni bezwietrznych do ich poruszania służył stojący obok kierat.
Zarówno wiatrak jak i kuźnia wyremontowane zostały w ramach programu Alpy Karpatom za pieniądze zdobyte przez Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi z funduszy SWISS Szwajcarsko – Polskiego programu współpracy. Na kierat i wyposażenie kuźni stowarzyszenie pozyskało fundusze w ramach małych projektów z programu LEADER w Lokalnej Grupie Działania Kraina Nafty 💪

Kiedy odwiedzisz rogowski mini-skansen latem, przywitają Cię kolorowe malwy i towarzyszące im piwonie, konwalie, narcyzy, różowe „serduszka” i „michałki”, łubin, floksy. Wśród nich zioła: lubczyk, melisa, mięta, jaskółcze ziele, pomocny żywokost, oregano. Potem zobaczysz obrośniętą dzikim winem werandę prześwietloną słońcem. I cały – prawie stuletni dom – stanie przed Tobą otworem.

Opowiadane są tu wspaniałe historie, chociaż to co widać, powie samo za siebie.

Wyposażenie domu ciągle się zmienia, często zostawiacie coś swojego, wyjątkowego „żeby inni mogli zobaczyć”, odwiedzacie, dzielicie się swoimi historiami – to znak, że cel powstania Zagrody został osiągnięty 😇
Pomysł, ciężka praca, chęci, pasja, pomoc, ale przede wszystkim wspaniali LUDZIE…to musiało się udać 💖

Opiekę nad tym wspaniałym miejscem sprawuje Gminne Centrum Kultury i Biblioteka w Miejscu Piastowym, Gmina Miejsce Piastowe oraz Stowarzyszenie Miłośników Wsi Rogi.

Obecnym kustoszem jest Sylwia Pelczar.