Na Szczepana w ko\u015bciele po mszy, a zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce te\u017c w trakcie, „lud nie zwa\u017caj\u0105c na \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 miejsca i sakrament\u00f3w, kt\u00f3re ksi\u0105dz trzyma, ani na jego wiek, rzuca mu go (tzn. owies) na twarz, na oczy i obsypuje zewsz\u0105d. (…) Potem z torbami i workami id\u0105 na ch\u00f3r i st\u0105d ka\u017cdego wchodz\u0105cego do ko\u015bcio\u0142a ra\u017c\u0105 (…)”. Taki zam\u0119t i wrzawa, jakie przy tym powstawa\u0142y, by\u0142y tolerowane w \u015bwi\u0105tyni jedynie tego dnia. Ca\u0142y zwyczaj obrzucania siebie i ko\u015bcio\u0142a owsem ma by\u0107 pami\u0105tk\u0105 ukamienowania \u015aw. Szczepana. \u015awi\u0119cony owies mieszano p\u00f3\u017aniej z ziarnem do zasiewu. <\/p>\n\n\n\n
Ale z tym dniem wi\u0105\u017ce si\u0119 tez inny ciekawy zwyczaj – panny wstawa\u0142y wcze\u015bnie rano i sprz\u0105ta\u0142y izb\u0119, poniewa\u017c tego dnia do dom\u00f3w przychodzili kawalerowie zwani \u201e\u015bmieciarzami\u201d lub \u201ezamiataczami\u201d. M\u0142odzi ch\u0142opcy mieli ze sob\u0105 woreczki pe\u0142ne sieczki, pszenicy, prosa i innych ziaren. \u015apiewali kol\u0119dy i sk\u0142adali \u017cyczenia, a to wszystko, co mieli ze sob\u0105, wysypywali na pod\u0142og\u0119, do \u0142\u00f3\u017cka, garnk\u00f3w i w\u0142a\u015bciwie wsz\u0119dzie, gdzie si\u0119 da. Je\u015bli w jakiej\u015b izbie znaleziono s\u0142om\u0119 na pod\u0142odze (spano na niej podczas \u015bwi\u0105t) albo zastali jak\u0105\u015b pann\u0119 \u015bpi\u0105c\u0105, to wy\u015bmiewano jej lenistwo i ba\u0142aganiarstwo. Wtedy z takiej s\u0142omy robiono snop i uk\u0142adano w k\u0105cie, na znak, \u017ce dziewczyna ta nie wyjdzie za m\u0105\u017c. W wielu wsiach robiono s\u0142omianego \u201edziada\u201d, kt\u00f3rego (zw\u0142aszcza je\u015bli dziewczyna nie by\u0142a lubiana) sadzano na dachu.<\/p>\n\n\n\n
I chocia\u017c wydawa\u0142oby si\u0119, \u017ce jest to obrz\u0119d do\u015b\u0107 uci\u0105\u017cliwy, to dla panny obecno\u015b\u0107 takich zamiataczy by\u0142a swego rodzaju wyr\u00f3\u017cnieniem, bo tak w\u0142a\u015bnie pod przykryciem „zachowania tradycji”, mogli walczy\u0107 o jej wzgl\u0119dy. Dziewczyny mog\u0142y si\u0119 pochwali\u0107, \u017ce go\u015bci\u0142y zamiataczy, a te, u kt\u00f3rych ich nie by\u0142o, czu\u0142y si\u0119 zawiedzione i niedocenione. Im wi\u0119cej „band” odwiedzi\u0142o dom tym lepiej to wr\u00f3\u017cy\u0142o na przysz\u0142o\u015b\u0107. Ch\u0142opcy nie wychodzili z pustymi brzuchami – w dobrym ge\u015bcie by\u0142o czym\u015b zamiataczy pocz\u0119stowa\u0107. Z czasem ten zwyczaj troszk\u0119 przekszta\u0142ci\u0142 si\u0119 w wybryki, bo m\u0142odzi ch\u0142opcy rozrzucali wielkie nar\u0119cza s\u0142omy, a nie jak powinni – drobniutk\u0105 sieczk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Tradycja ta wi\u0105\u017ce si\u0119 z wierzeniami, \u017ce w Bo\u017ce Narodzenie obowi\u0105zywa\u0142 ca\u0142kowity zakaz wykonywania jakichkolwiek prac, a panny powinny posprz\u0105ta\u0107 izb\u0119 za s\u0142omy wigilijnej.<\/p>\n\n\n\n
Jest to jeden z najbardziej typowych podkarpackich zwyczaj\u00f3w, kt\u00f3ry nadal \u017cyje. A i w Rogach na \u015aw. Szczepana ch\u0142opcy jeszcze zamiataj\u0105 \ud83d\ude42<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Na Szczepana w ko\u015bciele po mszy, a zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce te\u017c w trakcie, „lud nie zwa\u017caj\u0105c na \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 miejsca i sakrament\u00f3w, kt\u00f3re ksi\u0105dz trzyma, ani na jego wiek, rzuca mu go (tzn. owies) na twarz, na oczy i obsypuje zewsz\u0105d. (…) Potem z torbami i workami id\u0105 na ch\u00f3r i st\u0105d ka\u017cdego wchodz\u0105cego do ko\u015bcio\u0142a […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":981,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-932","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrzedy-i-tradycje-wsi-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=932"}],"version-history":[{"count":7,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/932\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1010,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/932\/revisions\/1010"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/981"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}