{"id":876,"date":"2025-06-13T19:48:23","date_gmt":"2025-06-13T19:48:23","guid":{"rendered":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/?p=876"},"modified":"2025-06-18T08:30:45","modified_gmt":"2025-06-18T08:30:45","slug":"dziecko-chrzest","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/2025\/06\/13\/dziecko-chrzest\/","title":{"rendered":"Dziecko: chrzest"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kilka ciekawych zwyczaj\u00f3w wi\u0105za\u0142o si\u0119 z okresem pomi\u0119dzy narodzinami, a chrztem. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich uzasadnia\u0142y wzgl\u0119dy higieniczne, ale niekt\u00f3re by\u0142y do\u015b\u0107 zagadkowe. Nie nale\u017ca\u0142o stawa\u0107 ani spa\u0107 ty\u0142em od malca, bo od tego \u0142apa\u0142 \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119. Karmienie najpierw praw\u0105 piersi\u0105 zabezpiecza\u0142o przed lewor\u0119czno\u015bci\u0105, a czerwona wst\u0105\u017ceczka na r\u0105czce lub szyi \u2013 przed urokami i bezsenno\u015bci\u0105. Kobieta po porodzie nie powinna bra\u0107 udzia\u0142u w pracach polowych, czerpa\u0107 wody ze studni, doi\u0107 kr\u00f3w, odwiedza\u0107 s\u0105siad\u00f3w, po\u017cycza\u0107 im albo od nich czegokolwiek. Zalecenia te, sprawiaj\u0105ce wra\u017cenie magicznych, w rzeczywisto\u015bci ogranicza\u0142y kontakt z otoczeniem, dzi\u0119ki temu s\u0142aba jeszcze matka i noworodek byli od niego odizolowani \u2013 z po\u017cytkiem dla obojga.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Przyj\u0119cie dziecka do rodziny i spo\u0142eczno\u015bci, wymaga\u0142o rozmaitych rytua\u0142\u00f3w. Najwa\u017cniejszym aktem pozostawa\u0142o pierwsze wyniesienie maluszka z domu, zwi\u0105zane przewa\u017cnie z ceremoni\u0105 chrztu \u015bwi\u0119tego. Nim to nast\u0105pi\u0142o pilnie przestrzegano pewnych zwyczaj\u00f3w. Dodajmy, \u017ce prawdopodobniej nie zmienia\u0142y si\u0119 one przez setki lat. Chrzest odbywa\u0142 si\u0119 przewa\u017cnie w niedziel\u0119, chocia\u017c jeszcze wcze\u015bniej odbywa\u0142 si\u0119 w ka\u017cdy dzie\u0144 tygodnia. Starano si\u0119 nie wyjawia\u0107 imienia dziecka przed jego oficjalnym og\u0142oszeniem. Dla zmylenia z\u0142ych duch\u00f3w wynoszono malca przez okno lub bardzo uroczy\u015bcie, inaczej ni\u017c zwykle, przekraczano z nim pr\u00f3g domu, wymawiaj\u0105c przy tym dziesi\u0105tki dobrych \u017cycze\u0144.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ochrzczone dziecko zyskiwa\u0142o drug\u0105 par\u0119 opiekun\u00f3w \u2013 rodzic\u00f3w chrzestnych. Jest to do dzi\u015b prawdziwy zaszczyt, stanowi\u0105cy wielki dow\u00f3d zaufania ze strony rodzic\u00f3w noworodka. Na kum\u00f3w pierwszego potomka wybierano ch\u0119tnie \u015bwiadk\u00f3w \u015blubu jego matki i ojca. Unikano wdowc\u00f3w i wd\u00f3w, os\u00f3b nieuczciwych albo oszpeconych jak\u0105\u015b widoczn\u0105 wad\u0105. Bo przecie\u017c dziecko \u201ekawa\u0142ek rozumu bierze od kum\u00f3w\u201d. Podczas chrztu rodzice chrzestni odpowiadali wyra\u017anie, by dziecko mia\u0142o mow\u0119 wyra\u017an\u0105. Je\u015bli w czasie chrztu zap\u0142aka\u0142o to b\u0119dzie dobrym \u015bpiewakiem. Za o\u0142tarzem chrzestni si\u0119 ca\u0142owali \u2013 dziecko b\u0119dzie mie\u0107 przyja\u017a\u0144 u ludzi. K\u0142adziono dziecko na stopniach o\u0142tarza twarz\u0105 odwr\u00f3con\u0105 by wstydliwe by\u0142o, a odwracaj\u0105c fyrtano, by dobrze ta\u0144czy\u0142o.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z czasem zwyczaj \u201edziedziczenia\u201d imion zacz\u0105\u0142 zanika\u0107, a dziecku nadawano imi\u0119 takie, jakie w chwili narodzin widnia\u0142o w kalendarzu. Je\u015bli przysz\u0142o na \u015bwiat w dzie\u0144 \u015aw. Franciszka \u2013 zostawa\u0142o Franciszkiem. Je\u015bli za\u015b w dniu, kt\u00f3ry patronowa\u0142 \u015bwi\u0119ty o imieniu obco brzmi\u0105cym i dziwacznym \u2013 szukano bardziej swojskiego, w pobli\u017cu daty narodzin. Jak ka\u017cd\u0105 uroczysto\u015b\u0107 szczeg\u00f3lnej wagi, chrzciny ko\u0144czy\u0142 sowity pocz\u0119stunek. W czasie go\u015bciny babka k\u0105pa\u0142a dziecko, a ludzie wrzucali pieni\u0105dze, aby zdrowe by\u0142o. Bardzo wa\u017cnym zwyczajem by\u0142o dawanie prezent\u00f3w przez kum\u00f3w.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Kilka ciekawych zwyczaj\u00f3w wi\u0105za\u0142o si\u0119 z okresem pomi\u0119dzy narodzinami, a chrztem. Cz\u0119\u015b\u0107 z nich uzasadnia\u0142y wzgl\u0119dy higieniczne, ale niekt\u00f3re by\u0142y do\u015b\u0107 zagadkowe. Nie nale\u017ca\u0142o stawa\u0107 ani spa\u0107 ty\u0142em od malca, bo od tego \u0142apa\u0142 \u017c\u00f3\u0142taczk\u0119. Karmienie najpierw praw\u0105 piersi\u0105 zabezpiecza\u0142o przed lewor\u0119czno\u015bci\u0105, a czerwona wst\u0105\u017ceczka na r\u0105czce lub szyi \u2013 przed urokami i bezsenno\u015bci\u0105. Kobieta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":996,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-876","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrzedy-i-tradycje-wsi-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/876","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=876"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/876\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":877,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/876\/revisions\/877"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/996"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=876"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=876"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=876"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}