Cho\u0107 ci\u0105\u017cy nie uwa\u017cano nigdy za chorob\u0119, kobiet\u0119 brzemienn\u0105 traktowano w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny, wiele jej wybaczaj\u0105c i staraj\u0105c si\u0119 spe\u0142nia\u0107 jej kaprysy. Panowa\u0142o przekonanie, \u017ce niczego jej nie wolno odm\u00f3wi\u0107. Do dzi\u015b z reszt\u0105 m\u00f3wi si\u0119: \u201enie dasz kobiecie w ci\u0105\u017cy tego co chce, to myszy Ci to zjedz\u0105\u201d. Te wzgl\u0119dy okazywane przysz\u0142ej mamie by\u0142y w istocie trosk\u0105 o jej nienarodzone dziecko.<\/p>\n\n\n\n
Kobieta brzemienna jak najd\u0142u\u017cej stara\u0142a si\u0119 nie ujawnia\u0107 swojego stanu. Mniej udziela\u0142a si\u0119 w \u017cyciu s\u0105siedzkim, towarzyskim, stroni\u0142a od zabaw, m\u0119cz\u0105cych prac (co na wsi by\u0142o bardzo trudne), podr\u00f3\u017cy. A kiedy ju\u017c wysz\u0142o na jaw, \u017ce oczekuje potomka, musia\u0142a si\u0119 przygotowa\u0107 na przyjmowanie dziesi\u0105tk\u00f3w rad i przestr\u00f3g, kt\u00f3rych nie szcz\u0119dzi\u0142y jej starsze, bardziej do\u015bwiadczone niewiasty. Wierzono bowiem, \u017ce ci\u0119\u017carna, szczeg\u00f3lnie nara\u017cona na dzia\u0142anie z\u0142ych mocy, mo\u017ce \u015bci\u0105gn\u0105\u0107 nieszcz\u0119\u015bcie na otoczenie. Lista ta by\u0142a bardzo d\u0142uga, cz\u0119\u015b\u0107 z nich mia\u0142a jak najbardziej racjonalne wyja\u015bnienie, cz\u0119\u015b\u0107 by\u0142a niepoj\u0119tym przes\u0105dem. Niekt\u00f3re mia\u0142y zasi\u0119g ponadregionalny, jak np. prze\u015bwiadczenie, \u017ce nie powinno si\u0119 przed urodzeniem dziecka szykowa\u0107 dla niego bielizny. Do dzi\u015b pokutuje te\u017c stare przekonanie, \u017ce brzemiennej kobiecie nie wolno przechodzi\u0107 przez le\u017c\u0105ce na drodze sznurki, druty, bo dziecku zakr\u0119ci si\u0119 p\u0119powina wok\u00f3\u0142 szyi.<\/p>\n\n\n\n
Dziecko powinno by\u0107 pocz\u0119te na groch\u00f3wce lub na ko\u017cuchu \u2013 b\u0119dzie mie\u0107 wtedy k\u0119dzierzawe w\u0142osy. Aby dziecko by\u0142o pi\u0119kne nale\u017ca\u0142o wpatrywa\u0107 si\u0119 w pi\u0119knych ludzi lub z cechami, kt\u00f3re matka chcia\u0142a dla swojego dziecka. Nie wolno by\u0142o patrze\u0107 na obrzydliwe zwierz\u0119ta, bo dziecko b\u0119dzie mie\u0107 ten sam kszta\u0142t. Wierzono, \u017ce je\u015bli matka podczas ci\u0105\u017cy du\u017co p\u0142acze, to dziecko b\u0119dzie owrzodzone. Nie wolno patrze\u0107 przez dziurk\u0119 od klucza, bo dziecko b\u0119dzie \u015bwidrowate. Unikano dotkni\u0119cia w przestrachu w jakie\u015b miejsce. Mog\u0142o to wywo\u0142a\u0107 p\u0142omienic\u0119. Nie wolno by\u0142o patrze\u0107 na zmar\u0142ego, bo i dziecko umrze lub b\u0119dzie mia\u0142o ziemist\u0105 cer\u0119. Do prania kobieta chodzi\u0142a bez dw\u00f3ch kijanek \u017ceby nie mie\u0107 bli\u017ani\u0105t.<\/p>\n\n\n\n
Jeszcze przed kilkudziesi\u0119ciu laty w\u015br\u00f3d zakaz\u00f3w mo\u017cna by\u0142o znale\u017a\u0107 m.in. ostrze\u017cenie przed chodzeniem ci\u0119\u017carnej na wesela, chrzciny czy trzymaniem dziecka do chrztu. Przysz\u0142ej matce nie wolno by\u0142o wpatrywa\u0107 si\u0119 w ogie\u0144, wdawa\u0107 w k\u0142\u00f3tnie ani siada\u0107 na progu, konewce czy klocku do r\u0105bania drzewa. Zabraniano przechodzenia przez dyszel, ubijania kapusty w beczce, prz\u0119dzenia, a nawet dojenia kr\u00f3w i prania. Dla wi\u0119kszo\u015bci kobiet na wsi by\u0142o to nie do wykonania \u2013 mimo swego stanu musia\u0142y pracowa\u0107 i to cz\u0119sto bardzo ci\u0119\u017cko.<\/p>\n\n\n\n
By por\u00f3d by\u0142 \u0142atwy nale\u017ca\u0142o trzy razy zm\u00f3wi\u0107 „Zdrowa\u015b Maryjo” i trzykrotnie poca\u0142owa\u0107 krzy\u017c. Wierzono, \u017ce pierwsze dziecko powinno urodzi\u0107 si\u0119 w domu rodzinnym, bo w razie gdyby kobieta odesz\u0142a wcze\u015bniej od m\u0119\u017ca, w domu rodzinnym b\u0119dzie jej ra\u017aniej. Gdy nadchodzi\u0142a godzina porodu, to co niezb\u0119dne, by\u0142o ju\u017c zazwyczaj przygotowane. Pod poduszk\u0119 rodz\u0105cej napr\u0119dce wk\u0142adano \u015bwi\u0119cone ziele, siekierk\u0119 lub hub\u0119 \u2013 dla odp\u0119dzania z\u0142ego. Przywo\u0142ywano po\u0142o\u017cn\u0105, zwan\u0105 akuszerk\u0105 lub \u201ebabk\u0105\u201d, wzywan\u0105 w takich chwilach zar\u00f3wno do dworu jak i do cha\u0142up. W niekt\u00f3rych wsiach by\u0142o ich kilka. Cz\u0119sto ten fach przechodzi\u0142 z matki na c\u00f3rk\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Gdy kto\u015b bieg\u0142 po babk\u0119, kto\u015b inny uk\u0142ada\u0142 na progu star\u0105, zniszczon\u0105 miot\u0142\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a od domu odp\u0119dzi\u0107 kr\u0119c\u0105ce si\u0119 w pobli\u017cu z\u0142e duchy. Na drzwiach wiesza\u0142o si\u0119 ma\u0142e laleczki z czerwonych ga\u0142gan\u00f3w odp\u0119dzaj\u0105ce z\u0142o. P\u0119dz\u0105ca do domu babka mog\u0142a ju\u017c by\u0107 spokojna \u2013 wszystko b\u0119dzie dobrze.<\/p>\n\n\n\n
Akuszerka kropi\u0142a brzuch ci\u0119\u017carnej \u015bwi\u0119con\u0105 wod\u0105, kre\u015bli\u0142a znak krzy\u017ca, odbiera\u0142a por\u00f3d, ucina\u0142a i zawi\u0105zywa\u0142a p\u0119powin\u0119, kt\u00f3r\u0105 p\u00f3\u017aniej chowano. Po siedmiu latach ucierano j\u0105 na proszek, daj\u0105c dziecku do zjedzenia \u201edla rozwi\u0105zania\u201d, czyli rozwoju jego umys\u0142u. Gdy por\u00f3d by\u0142 ci\u0119\u017cki, akuszerka dmucha\u0142a we flaszki lub bra\u0142o si\u0119 kobiet\u0119 na hu\u015btawk\u0119 by szybciej urodzi\u0142a. Kobieta nie mog\u0142a mie\u0107 zwi\u0105zanych w\u0142os\u00f3w \u017ceby dziecko by\u0142o rozwini\u0119te. Nie mog\u0142a mie\u0107 nic zapinanego (agrafek itd.) by por\u00f3d by\u0142 \u0142atwy. Nie mog\u0142o by\u0107 w pomieszczeniu tak\u017ce lustra, bo por\u00f3d b\u0119dzie ci\u0119\u017cki. \u0141o\u017cysko babka zakopywa\u0142a pod progiem, a wszelkie \u015blady porodu starannie usuwano.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Cho\u0107 ci\u0105\u017cy nie uwa\u017cano nigdy za chorob\u0119, kobiet\u0119 brzemienn\u0105 traktowano w spos\u00f3b szczeg\u00f3lny, wiele jej wybaczaj\u0105c i staraj\u0105c si\u0119 spe\u0142nia\u0107 jej kaprysy. Panowa\u0142o przekonanie, \u017ce niczego jej nie wolno odm\u00f3wi\u0107. Do dzi\u015b z reszt\u0105 m\u00f3wi si\u0119: \u201enie dasz kobiecie w ci\u0105\u017cy tego co chce, to myszy Ci to zjedz\u0105\u201d. Te wzgl\u0119dy okazywane przysz\u0142ej mamie by\u0142y […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":997,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-872","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrzedy-i-tradycje-wsi-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/872","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=872"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/872\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":873,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/872\/revisions\/873"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/997"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=872"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=872"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=872"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}