13 grudnia wspominamy sycylijsk\u0105 chrze\u015bcijank\u0119, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u2013 \u015bw. \u0141ucj\u0119, kt\u00f3rej oczy by\u0142y tak pi\u0119kne, \u017ce zachwyca\u0142y nawet jej oprawc\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
W wierzeniach ludowych by\u0142 to czas wzmo\u017conych aktywno\u015bci mocy z\u0142ych i nieczystych oraz czar\u00f3w. O wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z diab\u0142em os\u0105dzano kobiety nielubiane, kt\u00f3rym dobrze si\u0119 powodzi\u0142o. Przed czarami nale\u017ca\u0142o si\u0119 zabezpieczy\u0107 i dlatego:<\/p>\n\n\n\n
Najlepiej ten dzie\u0144 opisz\u0105 dawne wierzenia: \u201eMajom takie dni jakby si\u0119 pod nimi poli\u0142o. Robiom wiele z\u0142a, trza pilnowa\u0107 zagrody, \u017ceby czego nie podrzuci\u0142y \u2013 jajek abo mas\u0142a, abo \u017ceby co nie ukrad\u0142y do czar\u00f3w, bo zaro krowy stracom mleko. W te dni najlepi w cho\u0142pie siedzie\u0107 i wszystkiego pilnowa\u0107, a wiecz\u00f3r to taki strach, jeno s\u0142ycha\u0107 piski i trzaski z granic. Tam si\u0119 zlatuj\u0105 czarownice na pocioskach i si\u0119 naradzaj\u0105. A z kim si\u0119 babko naradzaj\u0105? \u2013 E co Ci b\u0119d\u0119 goda\u0107, ze z\u0142ym\u201d (fragm. ksi\u0105\u017cki \u201eKultura, rzemios\u0142o i r\u0119kodzie\u0142o ludowe w Rogach\u201d).<\/p>\n\n\n\n
Wed\u0142ug tradycji ludowych w ten dzie\u0144 rozpoczynano przygotowania do \u015bwi\u0105t. Nieprzestrzeganie tego terminu grozi\u0142o niezgod\u0105 w rodzinie. Cz\u0119sto wr\u00f3\u017cono, by uchyli\u0107 wrota przysz\u0142o\u015bci. Panny wychodzi\u0142y do ogrodu przed wschodem s\u0142o\u0144ca, by zerwa\u0107 ga\u0142\u0105zki z wi\u015bni i w\u0142o\u017cy\u0107 je do wody \u2013 je\u015bli do wigilii zakwit\u0142y, by\u0142 to znak na szybkie zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcie. Do dzi\u015b w r\u00f3\u017cnych regionach dziewcz\u0119ta nacinaj\u0105 kawa\u0142ek kory na ga\u0142\u0105zce wierzbowej i opasuj\u0105 to miejsce. Odkrywaj\u0105 je ponownie w Nowy Rok, szukaj\u0105c znak\u00f3w, z kt\u00f3rych \u2013 podobnie jak z wosku lanego w andrzejki \u2013 przepowiadaj\u0105 sobie przysz\u0142o\u015b\u0107. Szczeg\u00f3lnie odwa\u017cne dziewcz\u0119ta wychodz\u0105 w noc \u015bw. \u0141ucji na dw\u00f3r, \u017ceby zobaczy\u0107 cie\u0144 \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3ry te\u017c wr\u00f3\u017cy przysz\u0142o\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n
Znane te\u017c s\u0105 wr\u00f3\u017cby przepowiadaj\u0105ce pogod\u0119. Wed\u0142ug jednej z nich, ch\u0142opcy \u0142upili czosnek na dwana\u015bcie cz\u0119\u015bci (tyle ile miesi\u0119cy w roku) i sypali sol\u0105 \u2013 je\u015bli w Bo\u017ce Narodzenie \u0142upinka odpowiadaj\u0105ca za konkretny miesi\u0105c by\u0142a sucha to i dany miesi\u0105c b\u0119dzie bez opad\u00f3w, je\u015bli s\u00f3l by\u0142a na \u0142upince mokra to ten miesi\u0105c b\u0119dzie deszczowy. Druga za\u015b m\u00f3wi\u0142a, \u017ce ka\u017cdy z dwunastu dni, jakie pozosta\u0142y do \u015bwi\u0105t, przynosi\u0142 pogod\u0119 dla kolejnych miesi\u0119cy nadchodz\u0105cego roku.<\/p>\n\n\n\n
Dzie\u0144, w kt\u00f3rym obchodzone jest wspomnienie \u015bw. \u0141ucji, jest tak\u017ce dniem astronomicznego \u201ezatrzymania si\u0119 S\u0142o\u0144ca\u201d, po czym kilkana\u015bcie dni p\u00f3\u017aniej \u2013 w Bo\u017ce Narodzenie \u2013 nast\u0119puje prze\u0142om czasu i zaczyna przybywa\u0107 dnia. Nawi\u0105zuj\u0105 do tego polskie przys\u0142owia: \u201e\u015awi\u0119ta \u0141uca dnia przyrzuca\u201d czy \u201eNa \u015bwi\u0119t\u0105 \u0141uc\u0119 noc si\u0119 ze dniem t\u0142uce\u201d (kt\u00f3re jednak s\u0105 bardziej zrozumia\u0142e, gdy przed reform\u0105 gregoria\u0144skiego kalendarza dzie\u0144 \u015bw. \u0141ucji obchodzony by\u0142 23 grudnia).<\/p>\n\n\n\n
Jak wygl\u0105da\u0142o \u017cycie \u015bw. \u0141ucji?<\/p>\n\n\n\n
Pochodzi\u0142a z Syrakuz, urodzona by\u0142a w rodzinie dobrze usytuowanej. Mia\u0142a po\u015blubi\u0107 m\u0142odzie\u0144ca r\u00f3wnie bogatego, ale los nie chcia\u0142 ich po\u0142\u0105czy\u0107. \u0141ucja mia\u0142a widzenie, kt\u00f3re ukaza\u0142o jej \u017cycie tragiczne, ale wielkie \u2013 \u015bwi\u0119to\u015b\u0107 za ofiar\u0119 z samej siebie. \u0141ucja zrezygnowa\u0142a z zam\u0105\u017cp\u00f3j\u015bcia, co spotka\u0142o si\u0119 z gniewem \u00f3wczesnego wybranka. Doprowadzi\u0142 do tego, \u017ce \u0141ucja za swoj\u0105 wiar\u0119 chrze\u015bcija\u0144sk\u0105 by\u0142a prze\u015bladowana. Do\u015bwiadcza\u0142a tortur, a\u017c \u015bci\u0119to j\u0105 mieczem. Bardzo d\u0142ugo nie by\u0142o informacji o grobie \u015aw. \u0141ucji. Dopiero w 1894 roku odnaleziono w Syrakuzach gr\u00f3b opatrzony jej imieniem. Zadecydowano w\u00f3wczas by gr\u00f3b ten przenie\u015b\u0107 do Wenecji.<\/p>\n\n\n\n
\u015aw. \u0141ucja jest patronk\u0105 Syrakuz, Sycylii i ca\u0142ej Italii, chorych dzieci, skruszonych prostytutek, ociemnia\u0142ych a tak\u017ce wszystkich tych, kt\u00f3rzy potrzebuj\u0105 dobrego wzroku: pisarzy, krawc\u00f3w, tkaczy, szwaczek, rolnik\u00f3w. Wzywa si\u0119 j\u0105 w przypadku b\u00f3lu oczu, gard\u0142a, przy zaka\u017ceniach, krwotokach.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
13 grudnia wspominamy sycylijsk\u0105 chrze\u015bcijank\u0119, kt\u00f3ra zgin\u0119\u0142a \u015bmierci\u0105 m\u0119cze\u0144sk\u0105 \u2013 \u015bw. \u0141ucj\u0119, kt\u00f3rej oczy by\u0142y tak pi\u0119kne, \u017ce zachwyca\u0142y nawet jej oprawc\u00f3w. W wierzeniach ludowych by\u0142 to czas wzmo\u017conych aktywno\u015bci mocy z\u0142ych i nieczystych oraz czar\u00f3w. O wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z diab\u0142em os\u0105dzano kobiety nielubiane, kt\u00f3rym dobrze si\u0119 powodzi\u0142o. Przed czarami nale\u017ca\u0142o si\u0119 zabezpieczy\u0107 i dlatego: Najlepiej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1308,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-811","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrzedy-i-tradycje-wsi-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=811"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":812,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/811\/revisions\/812"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1308"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=811"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=811"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=811"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}