Kolorowe, huczne i radosne \u2013 takie by\u0142o polskie wesele. Do tego dnia przygotowywano si\u0119 miesi\u0105cami. W rodzinie pana m\u0142odego zbierano pieni\u0105dze na muzykant\u00f3w i na trunki, a u panny m\u0142odej na wystawne przyj\u0119cie, bo nawet ci najbiedniejsi pragn\u0119li swoj\u0105 c\u00f3rk\u0119 godnie wyda\u0107 za m\u0105\u017c.<\/p>\n\n\n\n
Przed wyjazdem do ko\u015bcio\u0142a odbywa\u0142o si\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo rodzic\u00f3w, w niekt\u00f3rych domach b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwa udzielali te\u017c dziadkowie, a nawet chrzestni. To zwyczaj ci\u0105gle \u017cywy i obowi\u0105zkowy przed \u015blubem w wierze rzymskokatolickiej. <\/p>\n\n\n\n
Du\u017c\u0105 wag\u0119 w dniu \u015blubu przywi\u0105zywano do pogody. Uwa\u017cano, \u017ce je\u015bli tego dnia \u015bwieci s\u0142o\u0144ce, to ma\u0142\u017ce\u0144stwo b\u0119dzie si\u0119 cieszy\u0107 szcz\u0119\u015bliwym i pogodnym \u017cyciem. Je\u015bli pada\u0142 deszcz, wierzono, \u017ce wsp\u00f3lne \u017cycie m\u0142odych b\u0119dzie bardzo burzliwe.<\/p>\n\n\n\n
Weselny orszak, kt\u00f3ry jecha\u0142 do ko\u015bcio\u0142a, musia\u0142 pokona\u0107 wiele przeszk\u00f3d. W poprzek drogi zawieszano szlabany zrobione z kwiat\u00f3w, s\u0142omy czy ga\u0142\u0119zi. I dopiero kiedy dru\u017cba pana m\u0142odego przekupi\u0142a tych stra\u017cnik\u00f3w butelkami gorza\u0142ki, a dzieci s\u0142odyczami, wszyscy mogli spokojnie przejecha\u0107. U wjazdu na podw\u00f3rzec czeka\u0142a tzw. brama, czyli powr\u00f3z lub dr\u0105g owini\u0119ty ga\u0142\u0119ziami i ozdobami \u2013 tutaj te\u017c trzeba by\u0142o da\u0107 \u201ewkupne\u201d. Bramy widujemy do dzi\u015b – czasami zwi\u0105zane z zawodem m\u0142odego lub m\u0142odej, cz\u0119sto humorystyczne i takie, kt\u00f3re anga\u017cuj\u0105 par\u0119 do interakcji z go\u015b\u0107mi. Znanym dzisiaj \u201ewykupowaniem\u201d m\u0142odej jest te\u017c zwyczaj, w kt\u00f3rym przysz\u0142y m\u0105\u017c, w dzie\u0144 \u015blubu, udaje si\u0119 do domu panny m\u0142odej i targuje si\u0119 z druhnami lub rodzicami. Nale\u017cy j\u0105 wykupi\u0107 (najcz\u0119\u015bciej alkoholem) i to cz\u0119sto jest moment, kiedy m\u0142ody widzi swoj\u0105 wybrank\u0119 pierwszy raz w sukni \u015blubnej.<\/p>\n\n\n\n
Wesela odbywa\u0142y si\u0119 najcz\u0119\u015bciej w domu panny m\u0142odej, w sadzie lub w wysprz\u0105tanej stodole, kiedy go\u015bci by\u0142o wi\u0119cej. W progu lub za bram\u0105 stali rodzice, kt\u00f3rzy witali przyby\u0142ych sol\u0105 i chlebem. M\u0142oda para ca\u0142owa\u0142a chleb, dzi\u0119kowa\u0142a za \u017cyczenia. Obchodzi\u0142a wn\u0119trze domu, ca\u0142uj\u0105c te\u017c naro\u017ca sto\u0142u. Dopiero wtedy go\u015bcie mogli wej\u015b\u0107 i usi\u0105\u015b\u0107 za sto\u0142ami. Zza okien cz\u0119sto zerkali niezaproszeni s\u0105siedzi, \u017cebracy, biedota. A zaproszonych go\u015bci mo\u017cna by\u0142o rozpozna\u0107 po tym, \u017ce przypi\u0119te mieli ma\u0142e bukieciki albo wst\u0105\u017cki. Na obiad podawa\u0142o si\u0119 t\u0142usty ros\u00f3\u0142 i ziemniaki z mi\u0119sem. W biedniejszych domach by\u0142 to \u017cur, placki, groch, kapusta. U szczytu sto\u0142u sadzano rodzic\u00f3w i starost\u00f3w weselnych, kt\u00f3rzy wznosili pierwszy toast. P\u00f3\u017aniej ju\u017c kapela, ciotki, wujki g\u0142o\u015bno \u015bpiewali, a cz\u0119sto te przy\u015bpiewki by\u0142y wymy\u015blane dla tej konkretnej pary i na to specjalne wydarzenie.<\/p>\n\n\n\n
P\u00f3\u017aniej by\u0142 czas na ta\u0144ce i to by\u0142a te\u017c chwila trudna dla panny m\u0142odej – czeka\u0142 j\u0105 tzw. bia\u0142y wieniec, kt\u00f3ry trwa\u0142 czasami kilka godzin. Polega\u0142 na tym, \u017ce panna m\u0142oda musia\u0142a zata\u0144czy\u0107 z ka\u017cdym go\u015bciem, a w zamian za ten zaszczyt sk\u0142ada\u0142 on na r\u0119ce staro\u015bciny znacz\u0105c\u0105 sum\u0119 na gospodarstwo.<\/p>\n\n\n\n
O dobrych grajk\u00f3w zabiegano w szczeg\u00f3lno\u015bci. Muzykanci siedzieli na specjalnych podwy\u017cszeniach, bo musieli wszystko dobrze widzie\u0107, a kiedy widzieli, \u017ce ta\u0144cz\u0105cym brakuje si\u0142, grali co\u015b wolnego. Dobrze by\u0142o ich nakarmi\u0107, napoi\u0107 i porz\u0105dnie im zap\u0142aci\u0107.<\/p>\n\n\n\n
O p\u00f3\u0142nocy by\u0142y tzw. oczepiny. Wedle zwyczaju po oczepinach m\u0142oda m\u0119\u017catka mia\u0142a prowadzi\u0107 dom, rodzi\u0107 dzieci, dba\u0107 o w\u0142asne gospodarstwo, dlatego cz\u0119sto towarzyszy\u0142y temu szczere \u0142zy. M\u0142od\u0105 zabierano do drugiej izby, druhny zdejmowa\u0142y wianek z jej g\u0142owy, \u015bcinano warkocz lub skracano w\u0142osy, a starsze niewiasty zak\u0142ada\u0142y bogato haftowany czepiec uszyty z bia\u0142ego p\u0142\u00f3tna. Warkocz zaplatany by\u0142 najcz\u0119\u015bciej dzie\u0144 przed weselem. Odpowiednikiem \u015bci\u0119cia warkocza mo\u017ce dzi\u015b by\u0107 wiecz\u00f3r panie\u0144ski \u2013 ostatni symbol panie\u0144stwa. Aby troch\u0119 te chwile rozweseli\u0107, ubarwiano j\u0105 scenkami. Udawano, \u017ce panna zrzuca i depcze czepek albo dla \u017cart\u00f3w wk\u0142adano m\u0119ski kapelusz. Oczepiny by\u0142y zwie\u0144czeniem wesela. W dzisiejszych oczepinach bior\u0105 udzia\u0142 osoby, kt\u00f3re nie s\u0105 w zwi\u0105zku ma\u0142\u017ce\u0144skim. Panna m\u0142oda zbiera wok\u00f3\u0142 siebie wszystkie panny, pan m\u0142ody kawaler\u00f3w i kiedy ustaje muzyka, m\u0142oda rzuca welonem, a m\u0142ody muszk\u0105. Dziewczyna i ch\u0142opak, kt\u00f3rzy z\u0142api\u0105 welon i muszk\u0119, tworz\u0105 (na pewien czas) par\u0119.<\/p>\n\n\n\n
Niekt\u00f3re z imprez weselnych przychodzi\u0142y do historii wsi, bo by\u0142y tak huczne, d\u0142ugie i bogate. Zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce bawiono si\u0119 nawet przez tydzie\u0144, \u0142\u0105cznie z weselem, a p\u00f3\u017aniej na tzw. poprawinach. Obecnie coraz rzadziej m\u0142odzi decyduj\u0105 si\u0119 na poprawiny, ale kiedy ju\u017c s\u0105 – zabawa trwa do rana. Cz\u0119sto ma lu\u017aniejszy charakter, ale jedzenia, picia i ta\u0144c\u00f3w na pewno nie brakuje.<\/p>\n\n\n\n
Po hucznej weselnej imprezie panna m\u0142oda przenosi\u0142a si\u0119 do domostwa m\u0119\u017ca. W skrzyni posagowej przewo\u017cono jej ca\u0142y dobytek, czyli garnki, po\u015bciel, bielizn\u0119. To wszystko, kiedy by\u0142o ju\u017c na wozie, jecha\u0142o do domu m\u0119\u017ca. \u017begnano rodzic\u00f3w, dom, obej\u015bcie. W nowym domu \u017cona syna by\u0142a witana przez ca\u0142\u0105 jego rodzin\u0119. Te\u015bciowa czeka\u0142a na progu z chlebem, a synowa musia\u0142a ten chleb umiej\u0119tnie pokroi\u0107 i obdzieli\u0107 wszystkich obecnych. Do domu wnosi\u0142 \u017con\u0119 m\u0105\u017c \u2013 oczywi\u015bcie na r\u0119kach. Czasami zdarza\u0142o si\u0119, \u017ce wnoszono j\u0105 na pierzynie, na skrzyni posagowej lub na krze\u015ble. To by\u0142 pocz\u0105tek nowego \u017cycia.<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n\n\n\n
<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Kolorowe, huczne i radosne \u2013 takie by\u0142o polskie wesele. Do tego dnia przygotowywano si\u0119 miesi\u0105cami. W rodzinie pana m\u0142odego zbierano pieni\u0105dze na muzykant\u00f3w i na trunki, a u panny m\u0142odej na wystawne przyj\u0119cie, bo nawet ci najbiedniejsi pragn\u0119li swoj\u0105 c\u00f3rk\u0119 godnie wyda\u0107 za m\u0105\u017c. Przed wyjazdem do ko\u015bcio\u0142a odbywa\u0142o si\u0119 b\u0142ogos\u0142awie\u0144stwo rodzic\u00f3w, w niekt\u00f3rych domach […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1030,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1015","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrzedy-i-tradycje-wsi-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1015"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1029,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1015\/revisions\/1029"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1030"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1015"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1015"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1015"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}