{"id":1012,"date":"2025-06-15T08:45:47","date_gmt":"2025-06-15T08:45:47","guid":{"rendered":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/?p=1012"},"modified":"2025-06-23T08:45:29","modified_gmt":"2025-06-23T08:45:29","slug":"zapusty","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/2025\/06\/15\/zapusty\/","title":{"rendered":"Zapusty"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">To okres od Nowego Roku lub Trzech Kr\u00f3li do \u015arody Popielcowej. Czasami tej nazwy u\u017cywano do okre\u015blenia ostatniego tygodnia karnawa\u0142u od t\u0142ustego czwartku do \u015arody Popielcowej lub trzech ostatnich dni tego tygodnia. By\u0142 to czas hulanek, ta\u0144c\u00f3w i swawoli &#8211; o tyle wyj\u0105tkowy, \u017ce nie by\u0142 zwi\u0105zany tak mocno z ceremoniami religijnymi. Na ten okres zapominano o problemach, trudnej codzienno\u015bci, a zabaw\u0119 i przyjemno\u015b\u0107 stawiano na pierwszym miejscu. \u015awiadcz\u0105 o tym s\u0142owa:<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u201eNie masz nic najmilszego, nad zapusty kochany,<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Rozweseli on ka\u017cdego, cho\u0107by by\u0142 stroskany<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Hoc w zapusty, hoc weso\u0142o, nu\u017ce dalej, nu\u017ce wko\u0142o\u201d.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Nale\u017cy doda\u0107, \u017ce mocno wida\u0107 by\u0142o w tym czasie obrz\u0119dowy charakter ta\u0144ca, bo ludzie pl\u0105sali na lnie czy konopii. Ta\u0144czono te\u017c \u201ena proso i owies\u201d, wyskakuj\u0105c wysoko, by tak samo wyros\u0142y ro\u015bliny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142 to niezwyk\u0142y czas dla matek i \u017con \u2013 mog\u0142y sobie pozwoli\u0107 na zabawy i ta\u0144ce nawet w karczmie. Wierzono bowiem, \u017ce to kobieca obecno\u015b\u0107 przyniesie lepsze plony i urodzaj. Dla panien by\u0142 to trudny czas &#8211; intensywnie szuka\u0142y dla siebie m\u0119\u017ca, ale stare panny mog\u0142y si\u0119 spodziewa\u0107 wizyty ch\u0142opc\u00f3w, kt\u00f3rzy przyci\u0105gali ci\u0119\u017cki kloc. Je\u015bli dziewczyna si\u0119 wykupi\u0142a, ch\u0142opcy kloc brali dalej, a je\u015bli nie, to niestety panienka musia\u0142a sama taki kloc zatarga\u0107 do kolejnego domu, w kt\u00f3rym mieszka\u0142a niezam\u0119\u017cna kobieta.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bardzo popularnym zwyczajem by\u0142o chodzenie po domach tzw. drab\u00f3w, dziad\u00f3w &#8211; byli to m\u0119\u017cczy\u017ani przebrani za \u017byd\u00f3w, Cygan\u00f3w, \u017cebrak\u00f3w. Gospodarze witali ich z otwartymi ramionami, bo wierzono, \u017ce wizyta takich cudak\u00f3w przyniesie urodzaj i szcz\u0119\u015bcie. Przebiera\u0144cy bawili domownik\u00f3w, byli przy tym g\u0142o\u015bni i \u017cwawi &#8211; mia\u0142o to pobudzi\u0107 do \u017cycia przyrod\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">By\u0142 to czas o\u017cywionych kontakt\u00f3w towarzyskich. Zbierano si\u0119 na wsp\u00f3lne skubanie pierza, muzyk\u0119, syty pocz\u0119stunek. Jedzono i pito tak du\u017co, aby zaspokoi\u0107 apetyt i pragnienie przed nadchodz\u0105cym 40-dniowym postem. Oskar Kolberg pisa\u0142: \u201edo uczty wchodzi\u0142y koniecznie p\u0105czki, na smalcu w domu sma\u017cone lub chrust, czyli faworki, ciasta pod\u0142ugowate, kruche, na smalcu sma\u017cone\u201d.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>To okres od Nowego Roku lub Trzech Kr\u00f3li do \u015arody Popielcowej. Czasami tej nazwy u\u017cywano do okre\u015blenia ostatniego tygodnia karnawa\u0142u od t\u0142ustego czwartku do \u015arody Popielcowej lub trzech ostatnich dni tego tygodnia. By\u0142 to czas hulanek, ta\u0144c\u00f3w i swawoli &#8211; o tyle wyj\u0105tkowy, \u017ce nie by\u0142 zwi\u0105zany tak mocno z ceremoniami religijnymi. Na ten okres [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1031,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[10],"tags":[],"class_list":["post-1012","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-obrzedy-i-tradycje-wsi-polskiej"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1012"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1014,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1012\/revisions\/1014"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1031"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1012"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1012"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/gminnecentrum.pl\/zagroda\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1012"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}